
Karnak-tempel in Luxor: het grootste religieuze complex ter wereld
Meer dan 30 farao's bouwden er meer dan 2.000 jaar aan, en toch voelt Karnak als één geheel. Het complex op de oostoever van Luxor beslaat 100 hectare en is het grootste religieuze complex dat ooit door mensen is gebouwd. Het middelpunt is de tempel van Amon-Ra, maar er zijn ook tempels voor Mout, Khonsu en andere goden, verbonden door lanen van sfinxen. De Sphinxlaan die Karnak verbindt met de Luxortempel, drie kilometer verderop, is inmiddels grotendeels opgegraven.
Inhoudsopgave
Is het de moeite waard?
Ja, maar kom met de juiste verwachtingen. Karnak is overweldigend groot, en wie zonder plan rondloopt, ziet veel stenen maar begrijpt weinig. De meeste bezoekers zien alleen het Amon-gedeelte, en dat is al indrukwekkend genoeg voor een dagdeel. Wat je absoluut niet mag overslaan is de Hypostyle Zaal: 134 kolossale zuilen in een ruimte die groter is dan een voetbalveld. Hou daar in elk geval twee uur voor vrij.
Tips
- ✦Een gids maakt Karnak véél rijker. De verhalen achter de reliëfs, de politieke betekenis van de toevoegingen per farao, de astronomische uitlijning, dat zie je niet zonder uitleg.
Vanaf welke bestemming te bezoeken?
Vanuit Luxor centrum is Karnak op drie kilometer van de Luxortempel, een kwartier per taxi, tuk-tuk of fiets. Het is de meest bezochte bezienswaardigheid op de oostoever en hoort bij elk Luxor-bezoek.
Vanuit Hurghada is een dagtrip naar Luxor goed te doen in drie uur rijden. Karnak en de Luxortempel zijn dan goed op één dag te combineren, samen met een korte westoever-stop.
Vanuit Aswan is Luxor bereikbaar per trein (drie uur) of als tussenstop op een Nijlcruise. De meeste cruises liggen aan in Luxor met genoeg tijd voor Karnak en de westoever.
Vanuit Cairo vlieg je naar Luxor in een uur. Combineer het met minimaal twee dagen in de stad.
Vanuit Sharm el-Sheikh is een vlucht via Cairo naar Luxor de handigste optie. Overnachten in Luxor geeft je meer rust dan een dagtrip.
De hypostyle zaal
De Hypostyle Zaal is het absolute hoogtepunt van Karnak: een zaal met 134 massieve zuilen, de grootste tot 23 meter hoog en zo dik dat vijf mensen hand in hand er net omheen passen. De zuilen zijn van boven tot onder bedekt met reliëfs en hiëroglyfteksten. Het verschil tussen de reliëfs van Seti I (gezonken relief, scherp en gedetailleerd) en die van Ramses II (verheven relief, sneller gemaakt) is met het blote oog te zien.
's Ochtends vroeg valt het licht door de bovenste raamopeningen naar binnen. De sfeer is dan heel anders dan later op de dag. Het is een van de redenen waarom mensen speciaal naar Luxor komen voor dit complex.
Tips
- ✦Kijk ook omhoog naar de bovenzijde van de zuilen, de originele kleuren zijn daar het best bewaard gebleven. Blauw, rood en geel, nog altijd zichtbaar na duizenden jaar.
De rest van Karnak
Na de Hypostyle Zaal is er nog veel meer te zien. De Heilige Poel was bedoeld voor rituele reiniging door de priesters; er staat een reusachtig granieten standbeeld van een scarabee naast, zeven ronden omheen lopen brengt volgens de traditie geluk. Aan de andere kant van het complex ligt de tempel van Mout en de tempel van Khonsu, minder bekend maar goed bewaard.
De Sphinxlaan loopt van de eerste pylon van Karnak tot aan de Luxortempel, drie kilometer verderop. De weg is grotendeels opgegraven en loopt door de moderne stad. 's Avonds verlicht is de combinatie van Karnak, de Sphinxlaan en de Luxortempel een van de mooiste stadsgezichten van Egypte.
Tips
- ✦De licht-en-geluidshow in Karnak 's avonds is een andere manier om het complex te beleven. De show is in meerdere talen en duurt ongeveer een uur.
Praktisch
Kom vroeg, om acht uur, als het complex opengaat. Hoe later op de dag, hoe voller en heter het wordt. Plan minimaal twee uur voor de Hypostyle Zaal en de directe omgeving, een dagdeel als je het hele complex wilt zien. Combineer Karnak en de Luxortempel op dezelfde dag; 's avonds sluit de Sphinxlaan dan mooi de dag af.
Tips
- ✦De Luxortempel 's avonds is ook schitterend verlicht en de drukte is dan minder dan overdag. Een goede reden om Karnak 's ochtends te doen en de Luxortempel 's avonds.