Natuur in Egypte: van de Nijlvallei tot de Rode Zee

Langs de Nijl is het land groen, dicht en vruchtbaar. Palmbomen, dadelpalmen en doumpalmen, domineren het landschap. Suikerriet, bananen en groenten groeien direct aan het water. Meer dan 100 soorten grassen, waaronder bamboe en esparto, zijn langs de oevers te vinden. De papyrusplant, die het schrijfmateriaal van de farao's leverde, groeit niet meer in het wild in Egypte maar is te zien in de botanische tuinen van Aswan op Kitchener Island.

De directe omgeving van de Nijl is het rijkst aan plantenleven; een paar kilometer verder, waar de irrigatiekanalen eindigen, begint de woestijn abrupt. Aan de ene kant van de weg is het groen, aan de andere kant ligt het zand. Dat contrast is nergens zo scherp als in het zuiden van Egypte, tussen Luxor en Aswan.

De woestijn lijkt leeg, maar dat is hij niet. De fennek, het kleine woestijnvosje met de grote oren, jaagt 's nachts op insecten en hagedissen. Gazellen leven in de open vlakten van de Westelijke Woestijn; in de Sinaïbergen is de Nubische ibex te vinden, een steenbok met indrukwekkende gebogen hoorns. In de buurt van Aswan en het Nassermeer leven krokodillen, al zijn die op de Nijl zelf allang uitgestorven.

Schorpioenen en giftige slangen, cobra's en zandadders, zijn er, maar wie overdag loopt en 's nachts goed op zijn schoenen let, heeft er zelden last van. Kamelen zijn de meest zichtbare dieren van Egypte, maar dat zijn werkdieren en toeristische attracties, geen wilde fauna.

Onder het wateroppervlak van de Rode Zee is een wereld die de meeste bezoekers niet verwachten. Meer dan 1.200 vissoorten leven in dit smalle waterbekken, waarvan bijna twintig procent alleen hier voorkomt. De Rode Zee heeft geen grote rivieren die zoetwater binnenbrengen, wat het water uitzonderlijk helder maakt: een zichtbaarheid van 30 tot 40 meter is normaal. Het koraal begint in Egypte soms al op een halve meter van het strand, snorkelen zonder boot is op tientallen plekken mogelijk.

De meest bijzondere dieren zijn de zeeschildpadden (beste kans bij Marsa Alam en het Sataya-rif), de dugongs (zeldzame zeekoeien die in het ondiepe grasgebied bij Marsa Alam leven), vrij levende dolfijnen bij het Sataya-rif en de mantarog die zo nu en dan langs de diepere riffen zwemt. Van de 44 haaiensoorten in de Rode Zee zijn de meeste onschadelijk voor mensen.

De Sinaï is een van de belangrijkste vogeltrekroutes ter wereld. Elk voor- en najaar trekken miljoenen vogels over het schiereiland van Afrika naar Europa en terug, roofvogels, ooievaars, kraanvogels en tientallen soorten kleine zangvogels. Bij Sharm el-Sheikh en Eilat (aan de andere kant van de grens) zijn vaste kijkpunten voor vogelaars.

Het Nassermeer bij Aswan is een overwinteringsgebied voor meer dan 300 vogelsoorten. Aalscholvers, ibissen, lepelreigers en reigers zijn er het hele jaar te zien. Lake Nasser is voor vogelaars een van de minst bekende maar meest waardevolle plekken van Egypte.