Religie en tradities in Egypte: islam, christendom en dagelijks leven
In Egypte is religie geen achtergrondgeluid, het structureert de dag. Vijf keer per dag klinkt de adhan, de oproep tot gebed, uit de luidsprekers van moskeeën over de hele stad. Winkels sluiten kort, gesprekken stoppen even, mensen keren terug. Als bezoeker merk je dat snel: Egypte is gastvrij en open, maar het heeft een eigen ritme, en dat ritme is religieus. Als je daar rekening mee houdt, merk je er weinig hinder van. En als je het gewoon meemaakt, zie je een kant van het land die je in een resort nooit tegenkomt.
Inhoudsopgave
Islam in het dagelijks leven
Ongeveer 90 procent van de Egyptenaren is moslim, vrijwel allemaal soennitisch. De islam is zichtbaar op straat: moskeeën op elke hoek, gebedskleedjes in winkels, en de basmalah, "in de naam van God", die gesprekken en transacties opent. De Al-Azhar-moskee in Cairo, gesticht in 970 na Christus, is het religieuze centrum van de soennitische islam en tegelijk de oudste universiteit ter wereld die nog in gebruik is.
Moskeeën zijn open voor bezoekers buiten de gebedstijden. Schoenen gaan uit bij de ingang; vrouwen dragen een sjaal (die wordt vaak aangeboden bij de ingang als je er geen hebt). De sfeer is rustig en gastvrij, je bent welkom, zolang je respectvol bent. De Al-Azhar is gratis toegankelijk voor niet-moslims en de binnenhof is een van de rustiger plekken in het drukke centrum van Cairo.
Tips
- ✦Gebedstijden wisselen per seizoen. Winkels en kleine restaurants sluiten soms 20 tot 30 minuten rondom het Asr-gebed (middag) en het Maghrib-gebed (zonsondergang). Hou hier rekening mee bij het plannen van je dag.
Koptisch christendom
Zo'n tien procent van de Egyptenaren is Koptisch christen. Het Koptische christendom is een van de oudste christelijke tradities ter wereld. Volgens de overlevering stichtte de evangelist Marcus het in Alexandrië, in de eerste eeuw na Christus. Kopten hebben hun eigen liturgische taal, het Koptisch. Dat is een directe afstammeling van het oude Egyptisch. Ze hebben ook hun eigen paus en hun eigen kalender. Koptische Kerst valt op 7 januari.
In Cairo is de Hangende Kerk (Al-Mu'allaqa) in de historische Koptische wijk een van de bekendste kerken. De kerk dateert uit de derde of vierde eeuw en hangt letterlijk boven de poorten van een Romeinse vesting. In de woestijn staan Koptische kloosters die al eeuwen worden bewoond, het St.-Antoniusklooster aan de Rode Zeekust is een van de meest imposante.
Tips
- ✦De Koptische wijk in Oud-Cairo (Masr el-Adima) is te bereiken via het metrostation Mar Girgis. De Hangende Kerk, de Abu Serga-kerk en het Koptische museum liggen allemaal op loopafstand van elkaar.
Ramadan
De Ramadan is de heilige vastenmaand van de islam, waarbij moslims van zonsopgang tot zonsondergang geen eten of drinken. Elke avond na zonsondergang is de iftar, de maaltijd waarmee het vasten wordt verbroken, een sociaal moment van de eerste orde. In Egypte is de Ramadan geen stille periode maar een volksfeest: straten worden verlicht met lantaarns, markten zijn 's avonds gevuld met mensen en families zitten buiten te eten tot laat in de nacht.
Voor toeristen betekent de Ramadan praktisch: overdag kunnen sommige restaurants en winkels gesloten zijn of beperkte openingstijden hebben. In resorts merk je weinig verschil. Eten en drinken in het openbaar is niet verboden voor niet-moslims, maar doe het discreet, het is respectvol tegenover wie vast. De avondsfeer tijdens de Ramadan is de moeite waard om te ervaren.
Tips
- ✦De datum van de Ramadan verschuift elk jaar circa elf dagen. Check van tevoren of je reis samenvalt met de Ramadan, sommige bezoekers plannen er speciaal omheen, anderen komen er juist voor.
Gedragscode voor bezoekers
Egypte is gastvrij, maar conservatiever dan Europese landen. In resorts en toeristische kustgebieden (Hurghada, Sharm, Dahab) gelden soepele normen; in steden als Cairo, Luxor en Aswan is het prettig en respectvol om schouders en knieën te bedekken. Luchtig linnen, een losse broek en een los shirt, is comfortabel en past overal.
Egyptenaren nodigen je makkelijk uit voor thee of een gesprek. Dit is oprechte gastvrijheid, geen verkoopstrategie (hoewel er ook verkopers zijn die het trucje kennen). Een thee weigeren zonder reden kan als onbeleefd worden ervaren; accepteren en kort babbelen is de Egyptische manier. Baksjisj, fooi of kleine vergoeding, is ingebakken in de cultuur. Houd kleingeld bij de hand bij monumenten, parkeerplaatsen en overal waar iemand je iets laat zien of iets voor je doet.
Tips
- ✦Fotografeer nooit mensen zonder toestemming te vragen. Bij ouderen en vrouwen is dit extra belangrijk. Een glimlach en een gebaar zijn genoeg om toestemming te vragen, en een 'la, shukran' (nee, dank je) te respecteren.