Woestijn en oases in Egypte: Witte Woestijn, Siwa en beduïnen

De Witte Woestijn (Sahara el-Baida) in de provincie Farafra is een van de meest bizarre landschappen van Egypte. Kalkstenen rotsen, duizenden jaren geërodeerd door zand en wind, zijn uitgeschuurd tot paddestoelvormige sculpturen, wit als sneeuw, verspreid over een vlakte van geel zand. 's Nachts, bij volle maan, lijkt het landschap op een andere planeet. Bij zonsondergang kleurt het goud en oranje. Beide zijn de moeite waard.

Het startpunt voor de Witte Woestijn is de Bahariya Oase, circa 400 kilometer ten zuidwesten van Cairo. Vanuit Cairo is het als dagtrip te doen, maar overnachten in de woestijn is het echte doel. Tour operators in Bahariya organiseren kampeertrips waarbij je de nacht doorbrengt onder de sterren, geen tentje maar een slaapzak op het zand, met een kampvuur en een gids die het gebied als zijn broekzak kent.

De Bahariya Oase is de toegangspoort tot de Westelijke Woestijn. De hoofdstad al-Bawiti is een klein stadje met een handvol hotels, restaurants en tour operators. Rondom de stad zijn warme zwavelbronnen, dadel- en olijfgaarden en de zwarte vulkaankegels van de Zwarte Woestijn. Het contrast met de Witte Woestijn een uur verderop is groot.

In en rond Bahariya zijn meer dan 234 mummies gevonden in de zogeheten Vallei van de Gouden Mummies, ontdekt in 1996. De mummies dateren uit de Grieks-Romeinse periode en waren begraven met vergulde maskers, een opvallende mix van Egyptische en Griekse tradities. Een deel is te zien in het lokale museum in al-Bawiti. Begin twintigste eeuw ontdekte een Duitse geoloog in het gebied ook fossielen van vier nieuwe dinosaurussoorten.

Siwa is de meest bijzondere oase van Egypte en de meest afgelegen: 50 kilometer van de Libische grens, negentig kilometer ten zuiden van de Middellandse Zee. De bevolking is Berbers, met een eigen taal en tradities die totaal verschillen van de rest van Egypte. De oase heeft zoutmeren, koud- en warmwaterbronnen, dadelvelden en de ruïnes van de oude stad Shali, een uit zout gebouwde vestingstad die gedeeltelijk is opgelost door zeldzame regenval. Het Orakel van Amun dat Alexander de Grote in 331 voor Christus bezocht, stond hier. Plan minimaal twee nachten; Siwa werkt alleen als je de tijd neemt.

Dakhla en Kharga zijn groener en beter bereikbaar via een asfaltweg vanuit Luxor. Ze zijn minder spectaculair dan Siwa maar interessant voor wie de woestijnroute naar het zuiden rijdt. Farafra, bij de Witte Woestijn, is een rustig dorp dat als tussenstop dient.

Beduïnen zijn nomadische Arabische stammen die de woestijn al eeuwen bewonen. In de Sinaï leven meerdere stammen met eigen territoria, dialecten en tradities. In de Westelijke Woestijn zijn het de gidsen die de Witte Woestijn en Siwa ontsluiten voor bezoekers.

Beduïnenhospitaliteit is niet overdreven: wie bij een beduïnen-kamp aankomt, krijgt thee aangeboden. Het weigeren ervan geldt als beledigend. De gastvrijheid is oprecht. 's Nachts kamperen, een kameelrit maken, traditioneel brood bakken op het kampvuur: dat zijn ervaringen die je niet uit een brochure krijgt, maar van een gids die er zijn hele leven heeft gewoond.