Fooien en baksheesh in Egypte: hoeveel en wanneer?

Baksjisj is een begrip dat in de hele regio gebruikelijk is, maar in Egypte bijzonder diep geworteld. Het is breder dan de westerse definitie van "fooi". Het gaat om een kleine vergoeding voor elke dienst, ook als die dienst niet per se gevraagd was. Een bewaker die een deur voor je opent, een man die je de weg wijst of een kind dat met je op de foto gaat: al die situaties vragen in Egypte om een kleine betaling.

Dit voelt voor veel westerse toeristen onwennig. Het helpt om het in context te zien. Het maandloon van een bewaker bij een museum of een medewerker bij een toilet kan 1000 tot 2000 Egyptische pond zijn. Wat toeristen via baksjisj bijdragen, is voor die mensen een wezenlijk onderdeel van hun inkomen. Je hoeft niet bij elke interactie geld te geven, maar wees je bewust van de situatie.

In veel Egyptische restaurants staat al een servicetoeslag van 12% op de rekening. Controleer de rekening altijd even voordat je beslist hoeveel extra je geeft. Staat de service er al bij, dan is een kleine extra fooi niet verplicht maar wordt het gewaardeerd als het eten goed was.

In eenvoudige straatrestaurants of lokale tenten: geef 5 tot 10 Egyptische pond. In toeristische restaurants in Cairo, Luxor of langs de Rode Zee: geef 20 tot 50 EGP extra als je tevreden bent. In luxe restaurants en resort-restaurants ligt het iets hoger: 50 tot 100 EGP voor een goed diner met goede service is een faire vergoeding. Betaal je fooi het liefst contant aan de bediening, niet via de pin.

Bij monumenten is baksjisj de norm in situaties waarbij iemand iets voor je doet. Een bewaker die een speciale kamer opent of het licht aandoet zodat je een muurschildering beter kunt zien: 20 tot 50 EGP is passend. Iemand die spontaan een foto van je maakt met je telefoon: 10 tot 20 EGP. Een persoon die je de weg wijst: 10 EGP als het een korte aanwijzing was, meer als hij je een stuk heeft begeleid.

Gidsen voor een volledige tour vallen in een aparte categorie. Een gids die je een halve dag begeleidt bij de piramides of de tempels in Luxor: 100 tot 200 EGP is reëel voor een privébegeleiding. Bij groepstours is minder gebruikelijk, maar toch wordt een bijdrage verwacht. Spreek de prijs van een gids altijd voor de tour af zodat er geen verwarring is bij het einde.

In hotels zijn de verwachtingen tamelijk gestandaardiseerd. De bagageman die je koffers naar de kamer brengt: 10 tot 20 Egyptische pond per koffer. Housekeeping: 20 tot 50 EGP per dag is gebruikelijk, het liefst dagelijks achtergelaten en niet pas aan het einde van je verblijf, want het is niet altijd dezelfde persoon. De receptie voor een extra dienst zoals een last-minute reservering of het regelen van een transfer: 20 tot 50 EGP.

Sommige luxe resorts en all-inclusive hotels hebben een expliciet 'no tipping'-beleid. Dat staat dan vermeld bij check-in of op een bordje op de kamer. Houd je daaraan: het is een bewuste keuze van het resort om medewerkers een eerlijk basissalaris te geven zonder dat gasten zich verplicht voelen.

Voor een taxichauffeur die je een hele dag heeft rondgereden: 50 tot 100 Egyptische pond bovenop de afgesproken prijs is gepast als de service goed was. Een privégids voor een halve dag bij een monument of een stadswandeling: 150 tot 250 EGP is een eerlijke fooi bovenop het overeengekomen tarief. Bij dagtours met chauffeur én gids: geef aan beiden apart, of vraag bij het begin van de dag wie de fooi het beste kan ontvangen.

De makkelijkste manier om fooien bij te houden: zet 's ochtends een vast bedrag aan kleingeld apart in een aparte zak van je tas. Dan hoef je bij een baksjisj-moment niet in je portemonnee te graven en grote biljetten te wisselen.