Egyptische film en televisie: Hollywood van het Midden-Oosten

Egypte maakt films voor de hele Arabische wereld. Al sinds de jaren dertig van de vorige eeuw worden er in Cairo films opgenomen, en daardoor verstaat de rest van de Arabische wereld het Egyptische dialect ook als ze er zelf nog nooit zijn geweest. De Egyptische filmindustrie is de oudste en grootste van de regio.

Van romantische drama's uit de jaren vijftig tot kritische films die internationale prijzen winnen: de Egyptische cinema heeft een rijke geschiedenis en een actief heden. En tijdens de Ramadan kijkt bijna iedereen in de Arabische wereld naar een Egyptische serie.

Cairo als filmhoofdstad

Cairo is voor de Arabische wereld wat Hollywood is voor de internationale filmindustrie: de plek waar films worden gemaakt en sterren worden geboren. Egyptische films en series bereiken tientallen landen en honderden miljoenen mensen. Het Egyptische dialect is daardoor de meest bekende vorm van Arabisch, ook buiten Egypte.

De filmindustrie zit grotendeels in de wijk Zamalek en rondom de studiogebouwen aan de rand van Cairo. Studio Misr, opgericht in 1935, was de eerste grote filmstudio van de regio en bestaat nog steeds. Egypte had vroeg een eigen filmindustrie, met een eigen stijl en een eigen publiek, en dat heeft het nooit losgelaten.

Het gouden tijdperk

De jaren vijftig tot zeventig worden gezien als het gouden tijdperk van de Egyptische cinema. In die periode maakte Egypte films die tot op de dag van vandaag worden herbekeken en bewonderd. De thema's waren groot: liefde, eer, sociale klasse, politiek. De films waren melodramatisch en prachtig, met muziek van Umm Kulthum en andere grote namen.

Omar Sharif brak in deze periode door als internationale ster. Hij werd wereldberoemd door films als Lawrence of Arabia (1962) en Doctor Zhivago (1965). In Egypte zelf is hij nog altijd een van de grootste namen ooit.

Youssef Chahine is de regisseur die het meest wordt bewonderd uit die tijd. Zijn films gaan over Egypte, de Arabische wereld en de menselijke natuur, en zijn stijl was origineel en persoonlijk. Zijn film Cairo Station (1958) geldt als een klassieker van de wereldcinema en is een goed begin als je zijn werk wil leren kennen.

Ramadan-series

Tijdens de Ramadan kijkt bijna iedereen in de Arabische wereld naar televisieseries. De beste acteurs en regisseurs werken aan Ramadan-producties, de budgetten zijn hoog en de verwachtingen ook. Een serie die in de Ramadan slaagt, maakt sterren en breekt records. Een serie die flopt, is snel vergeten.

Egyptische series domineren dit seizoen al decennia. Ze gaan over familiedrama's, politieke intriges, historische periodes en modern leven in Cairo. Ze worden tegelijkertijd uitgebracht in tientallen landen en zijn de culturele gespreksstof van de maand. Als je in de Ramadan in Egypte bent, vraag dan aan de mensen om je heen wat ze kijken. Je krijgt gegarandeerd een mening.

Moderne Egyptische film

Naast de grote productie van commerciële films en series is er een nieuwe generatie Egyptische filmmakers die kleinere, persoonlijkere films maakt. Films die gaan over armoede, vrouwenrechten, politiek en het leven in de marge van de samenleving. Sommige van die films zijn verboden in Egypte, maar winnen wel prijzen op internationale filmfestivals.

Ibrahim el-Batout, Ahmad Abdalla en Mariam Abu Ouf zijn namen om in de gaten te houden als je meer wil weten over de hedendaagse Egyptische cinema. Hun werk is soms moeilijker te vinden dan de grote commerciële producties, maar de moeite waard.

Films kijken voor je vertrek

Een paar Egyptische films kijken voor je vertrek geeft je een heel ander gevoel bij het land. Een paar tips:

Cairo Station (1958, Youssef Chahine), een klassieker die laat zien hoe Cairo er in de jaren vijftig uitzag en voelde. Tijdloos en indrukwekkend.

The Yacoubian Building (2006, Marwan Hamed), een film over bewoners van een groot appartementsgebouw in Cairo, met alles wat de stad in zich heeft: klasse, religie, politiek en liefde. De roman waarop hij is gebaseerd is ook heel goed.

Clash (2016, Mohamed Diab), een film die zich volledig afspeelt in een politiewagen tijdens de onrust na de Arabische Lente. Beklemmend en goed.

Tips

  • Netflix heeft een groeiend aanbod aan Egyptische films en series. Zoek op "Egyptische film" of "Arabic" en filter op Egypte. Voor Ramadan-series zijn Shahid en Watch iT de grootste platforms in de regio.