Woestijnen & Oases

Woestijnen & Oases

Woestijnen & Oases

Klik hier om terug te gaan naar het overzicht van achtergrondartikelen over Egypte

Andere artikelen over de Egyptische woestijnen en Oases

De Sinaï Woestijn
Woestijnen toen & nu
Zwarte & witte woestijn
El Fayoum Oase
Bahariya Oase

We kunnen de Egyptische zandmassa onderverdelen in drie grote woestijnen. De Westelijke Woestijn, direct naast Libië, neemt de meeste ruimte in beslag. Het is een relatief vlakke woestijn met lager gelegen delen waar oases uit voortgekomen zijn. Tussen de Nijl en de Rode Zee vinden we een langwerpig uitgestrekt gebied. Dit is de bergachtige Oostelijke Woestijn. De meest indrukwekkende woestijn is de Sinaï. Dit schiereiland zit ingeklemd tussen Israël en Saudi Arabië. Een ruig landschap wordt hier afgewisseld met vlakke gebieden langs de kust. Tussen de Siwa-oase en de Farafra-oase ligt een enorm gebied dat de Grote Zandzee heet. De naam van deze eindeloze vlakte is weinig verrassend: in dit gebied leeft werkelijk niets en onderzoekers hebben hier zelden experimenten uitgevoerd.

Een brandende zon op uw voorhoofd, in uw hand een lege fles water en een troosteloos oneindig uitzicht. Af en toe komt u het kadaver van een dier tegen die in eenzaamheid gestorven is. Steeds denk u in de verte een kleurrijke oase met helderblauw water te zien, maar hoe snel u er ook naar toe strompelt, de afstand tot de oase blijft hetzelfde. Uitgeput beseft u dat het waanbeeld niet meer dan een fata morgana blijkt te zijn. Er is niks anders dan het hete zand en af en toe een bedorven, verstrooid plantje. Een zee van zand en een zee van tijd! Dit beeld doemt misschien bij u op als u aan een woestijn denkt. Ten onrechte! In Egypte zijn de woestijnen prachtig en met onze goed georganiseerde reizen zult u de schoonheid en stilte zeker weten te waarderen. Verken de woestijn in een ruige terreinwagen of hobbel rustig wat rond op een volgepakte kameel.Wees niet bang voor ongenode gasten; de Bedoeïen (het ‘woestijnvolk’) zijn erg vriendelijk en bijzonder gastvrij. Het overgrote deel van het Egyptische grondoppervlak bestaat trouwens uit woestijn.

Westelijke Woestijn 

De Westelijke Woestijn is een gigantisch uitgestrekt gebied waar u nog immense stilte kunt vinden. Uw voetsporen blijven tot kilometers ver als een slinger achter u hangen. De oneindigheid en onbekendheid van de Westelijke Woestijn oefent op veel mensen een grote aantrekkingskracht uit. Door de droogte is het merendeel van deze woestijn praktisch onbewoonbaar en in tegenstelling tot de Nijlvallei uiterst onvruchtbaar. Prachtige zandbergen, vergeten koningsgraven en oasen bepalen het beeld. Het zand is niet plakkerig, zoals u dat meestal op het strand gewend bent, maar heel fijn en zacht. Een goudkleurige massa met golvende zandduinen treft u aan in de Westelijke Woestijn.

Bijna nergens ter wereld zijn de temperaturen zo uiteenlopend als in de woestijn. In de zomer kan de temperatuur oplopen tot boven de 50 graden en in de winternachten tot onder de nul graden Celsius. In de winter is de temperatuur overdag ideaal; het kwik blijft dan steken rond de 20 graden. Een indrukwekkende ‘wildlife’ heeft de Westelijke Woestijn niet echt. Vliegjes, toren en schorpioenen zijn de voornaamste diertjes die u tegen zult komen. Met wat meer geluk komt u een hyena, woestijnvos of een paar gazellen tegen. Ook glijden er diversen soorten slangen door het zand. In de lucht zweeft misschien een gier of havik op zoek naar een verdwaald muisje. 

Zwarte en Witte Woestijn

In de woestijn ligt ook de zogeheten Zwarte Woestijn. Hij heeft zijn naam te danken aan de donkere puntige heuvels. Het zwarte spul is vulkanisch gesteente. Als een sprookjesachtige avonturenfilm vinden we als tegenpool van dit duistere gebied, de surrealistische Witte Woestijn. Het landschap heeft wat weg van een Dali-schilderij. Overal zijn merkwaardige witte blokken te zien die lijken op reusachtige ijspegels. Hierdoor licht de hele omgeving op en met zonsondergang is het helemaal een prachtig gezicht. De blokken zijn gevormd door kalksteen. Bent u in de buurt en begint de avond te vallen is het een aanrader om hier te overnachten. Als slapen op het zachte zand onder een heldere sterrenhemel u al goed in de oren klinkt, zult u helemaal verast zijn hoe mooi de Witte Woestijn ’s avonds is.

Oostelijke woestijn

De strook tussen de Rode Zee en de Nijl vormt de bergachtige Oostelijke Woestijn. Het gebied strekt zich uit van Cairo tot aan Sudan. In tegenstelling tot de vlakke zandzee van de Westelijke Woestijn is de omgeving hier een stuk ruiger en ideaal voor wandeltochten door de mooie Rode-Zeebergen. Trek stevige schoenen aan en wandel tussen de wadi’s door. Dit zijn woestijnriviertjes met tijdelijk water, veroorzaakt door de afwatering van bergketens. Sommige bergpieken bereiken een hoogte van wel 2000 meter en dat verwacht u misschien niet zo snel van een woestijn. Op honderden meters hoogte zijn fossielen teruggevonden waaruit blijkt de bergketens vroeger een zeebodem waren. De oostelijke woestijn, met z’n Rode-Zeebergen, is altijd een toevluchtsoord geweest voor mensen die zich wilde afzonderen van de bewoonde wereld. Kluizenaars zochten een rustig onderkomen tussen de rotspartijen en kronkelige bergwanden.
In de Oostelijke Woestijn zijn door de jaren heen veel waardevolle vondsten uit de oudheid opgegraven. Het werk wordt wel bemoeilijkt door het ruwe karakter van de woestijn. In de Romeinse tijd was de Oostelijke Woestijn een belangrijke handelsroute; er werden nederzettingen gebouwd en aan de Rode Zee kwamen enkele havens te liggen die van groot belang waren voor de export van goederen. Nog vroeger, in de faraonische tijd, werden mensen de woestijn ingestuurd om goud te zoeken.

Sinaï woestijn

De Sinai is een indrukwekkend schiereiland dat Azië met Afrika verbindt. Door deze centrale ligging werd dit gebied in het verleden meerdere malen gebruikt als vechtarena. De woestijn ligt aan de Mediterrane kust en loopt door langs de Rode Zee tot het uiterste puntje Sharm el Sheikh met het bekende Ras Muhammedrif. Hier bloeit het toerisme en is de ‘woestijnstilte’ ver te zoeken. Langs de kustlijn van de Rode Zee vindt u een aangenaam vlak landschap terwijl het midden wordt gekenmerkt door een wilde, ongestructureerde omgeving met prachtige bergtoppen die de Rode Zeebergen overtreffen. De hoogste piek van Egypte is de 2642 meter hoge Gebel Katerina (‘gebel’ staat voor ‘berg’). Een overnachting is in de Sinai een beleving op zich; turen vanuit uw slaapzak naar de sterrenhemel is een mooie ervaring.

De Bedoeïen

Terwijl aan de kust de toeristen af en aan vliegen om de zeldzaam mooie duikspots te ontdekken rond Dahab en Sharm el Sheikh leeft het Bedoeïenvolk in het binnenland rustig verder. Dit volk werd vroeger vaak onderdrukt door de leiders uit de grote steden, maar beheersen nog steeds een groot deel van Sinai en leven hun eigen traditionele levenswijze. De Bedoeïen houden het goed uit in deze ruige woestijn door de vele waterreserves die de valleien van bergen rijk zijn. Het volk mag worden gewaardeerd om het feit dat velen gewend zijn om geen vaste thuisbasis te hebben en daardoor nooit iets meenemen wat ze niet kunnen dragen. Tegenwoordig leven de meeste Bedoeïen in kleine huisjes.

St. Catharinaklooster

Onderaan de heilige ‘Gebel Moesa’, een bijna 2300 meter hoge berg waar volgens bijbelverhalen Mozes de Tien Geboden ontving, vindt u het beroemde St. Catharinaklooster. Omringd door een aantal bomen, die erg afsteken tegen de grauwe kleur van de berghelling, vindt u dit oudste klooster ter wereld dat voortdurend wordt bewoond. In 337 na Christus werd dit klooster in het hartje van de Sinai-woestijn gebouwd en moest bescherming bieden voor monniken en pelgrims. Opmerkelijk is dat het klooster pas lang na de bouw gewijd is aan St. Catharina, een mooi meisje dat zich bekeerde tot het christendom en werd gemarteld omdat ze de Romeinse keizer Maximus van afgoderij had beschuldigd. Volgens een legenda zouden priesters het lichaam van haar eeuwen later gloeiend op de top van de Gebel Katerina hebben aangetroffen.

Oases & steden

Een oase roept waarschijnlijk een positief beeld op van groepjes palmbomen, een grote plas water en misschien enkele huisjes eromheen. Een van de weinig leefbare gebieden in de Westelijke Woestijn zijn die oases. Het zijn lagergelegen gebieden in de woestijn. Doordat ze op of onder de zeespiegel liggen kunnen ze gemakkelijk bereikt worden door het grondwater. De mooiste oases om de dorst te lessen is de Siwa-oase met indrukwekkende overblijfselen uit de oudheid. De oase van el-Fayoum (wat strikt genomen geen oase is) is makkelijk te bereiken vanaf Cairo en heeft een hoofdstad met een half miljoen inwoners. In de oases is enige vorm van leven mogelijk door de watervoorraad. Rond oases zijn dan ook door de eeuwen heen leefgemeenschappen en steden ontstaan. Mensen die het leven juist wilde ontwijken zijn in de woestijn gaan wonen.

Bahariya Oase

De Bahariya-oase is een bijzondere oase. Vanaf hoofdstad Cairo is het ruim 250 kilometer rijden naar dit rustige paradijsje. In deze oase zijn veel waterbronnen te vinden waar u even kunt afkoelen. Vanaf de Zwarte Berg heeft u een prachtig uitzicht over de hoofdstad al-Bawiti. In de Bahariya-oase zijn veel fossielen en schatten gevonden en is een interessante plaats voor archeologen. In het begin van de 20ste eeuw ontdekte een Duitse geoloog maar liefst vier nieuwe dinosaurussoorten in dit gebied.

Farafra Oase

De mooiste, maar tegelijkertijd veel kleinere depressie, is de Farafra-oase met als interessante bezienswaardigheid de Witte Woestijn. Het enige bewoonde dorpje, Kasr Farafra, wordt opgevrolijkt door tuinen en sierlijke huizen. Badr, de plaatselijke kunstenaar, heeft deze huizen voorzien van enkele schilderingen. Tijdens een trektocht door de woestijn is het ideaal om in deze oase even bij te komen, want de palmbossen zorgen voor een rijke schaduwplek.

Dachla Oase

Als u na een bezoek aan de Farafra-oase de weg zou volgen zou u na een tijdje op het stadje Al-Kasr stuiten en u vervolgens afvragen of u niet in een tijdmachine bent gestapt. Al-Kasr is een middeleeuwse plaats in de Dachla-oase. Ridders te paard zouden uitstekend passen in het plaatje van deze stad. In de buurt daarvan vindt u in Amheida een aantal mooie ruïnen, versierd door Romeinse muurschilderingen. Ondanks veel bouwvallige huisjes is de Dachla-oase een kleurrijke oase. Heeft u behoefte aan een iets drukkere sfeer bezoekt u de hoofdstad Moet. Hier zijn voldoende restaurants of accommodatiemogelijkheden. De enige bezienswaardigheid in de stad is het Etnografische Museum. In dit museum ziet u hoe het leven in de oase er aan toe gaat.

Charga Oase

Wanneer u vanaf de Dachla-oase richting de Nijl rijdt komt u de meest ontwikkelde oase tegen van de Westelijke Woestijn; de Charga-oase. Deze depressie strekt zich uit over een gebied van ruim 200 kilometer. Terwijl de andere oase-stadjes nog iets moois van het verleden uitstralen is de gelijknamige stad al-Charga een moderne en karakterloze stad. Wel interessant is het Charga-museum met een verzameling van archeologische vondsten. Andere bezienswaardigheden die het kille karakter van de stad compenseren zijn de Amon-tempel en de al-Ghwitta-tempel.

Siwa Oase

De Siwa is min of meer het buitenbeentje van de Egyptische oases. Het is de meest afgelegen depressie. Mensen verschillen met die uit andere oases. Vroeger was er een hele strenge scheiding tussen de seksen. Jonge mannen werd verboden te trouwen en zelfs dieren werden gescheiden op grond van geslacht. De inwoners spreken hun eigen Berberse dialect en geen Arabisch.

De Siwa-oase is in het westen gelegen, omringd door de enorme eindeloze zandzee van de Libische Woestijn. Woestijn, oase en zee zijn dus binnen handbereik. Middenin de Siwa-oase staat de mystieke tempel van het orakel. In deze tempel vroeg heerser Alexander de Grote raad aan de god Amon. Tussen een bosrijke ring van palmbomen ligt dit fabelachtige heiligdom. Op zijn dagenlange tocht door de woestijn bezocht Alexander de oase. Het beroemde bad van Cleopatra is een bekende bron in de Siwa. U kunt hier lekker badderen of u even opfrissen. Volgens de verhalen zouden Cleopatra en Alexander de Grote hetzelfde hebben gedaan. Een bezoek aan de Dodenberg mag ook niet worden overgeslagen. In 1940 zijn hier vier tomben ontdekt door inwoners van Siwa die dekking zochten voor Italiaanse bommenwerpers.

Het dorpje Siwa is een rustig, bijna spookachtig stadje. Sinds niet al te lange tijd hebben de zandvlaktes hier plaatsgemaakt voor wegen. Het House of Siwa Museum laat u het oude dorpsleven zien. Het verderop gelegen Shali was vroeger een besloten dorpje. Van bovenaf lijkt het oude stadje op een verzameling van zandkasteeltjes die door een enkele windvlaag van de bodem kan worden geveegd. Het was inwoners verboden om buiten de stad te bouwen, omdat men het achter de muren van Shali te gevaarlijk vond. Er ontstond ruimtegebrek en mensen gingen hun huisjes met modder zo hoog mogelijk bouwen.

El Fayoum

Vanaf het drukke Cairo gaat er een directe weg van 100 kilometer lang naar de rustige ‘tuin van Egypte’; el-Fayoum. Deze directe verbinding loopt uit in een prachtige agrarische omgeving. Logisch, maar ten onrechte, wordt el-Fayoum tot de oases gerekend. Omringd door de zandzee van de Westelijke Woestijn heeft het namelijk alles weg van een oase.

De watertoevoer naar el-Fayoum is afkomstig van een zijrivier van de Nijl en is daarmee geen officiële oase te noemen, omdat een echte oase zijn water uit het grondoppervlak haalt. Maar wat maakt het uit, door de vredige stilte en palmboombossen heeft u het gevoel in een ware oase aan rust te begeven en het meest ideale is wel; u bent redelijk snel weer in de grote stad! Het landschap is uitgesterkt en afwisselend. De grond in deze ‘semi-oase’ is erg vruchtbaar waardoor veel groenten en fruit wordt geproduceerd. Niet alleen het fruit, maar de hele keuken van Fayoum is bekend om z’n lekkernijen.